سازمان ایمیدرو از نیمه دوم سال گذشته به این سو توسعه بخش معدن و صنایع معدنی را به معنای وسیع تری طراحی و پیاده سازی می كند.

به گزارش جهان معدن، تمركز این سازمان تنها بر زنجیره فولاد نیست، بلكه عملیاتی كردن نقشه راه معدن و صنایع معدنی، توسعه پژوهش، فناوری و آموزش، رشد فعالیت های اكتشافی، احیای معادن كوچك، توجه به عناصر نادرخاكی، توسعه برنامه گوهر سنگ ها و همچنین مدیریت سود بنگاه ها در راستای توسعه و در كنار آن، افزایش فعالیت های مرتبط با مسوولیت اجتماعی، انجام گفت و گوی مستمر با تشكل های مختلف و همكاری نزدیك با مراكز علمی و پژوهشی در جهت رفع نیازهای مجموعه های فوق، در شمار راهبری این سازمان قرار گرفته اند.

عملیاتی شدن نقشه راه
نقشه راه معدن و صنایع معدنی مشتمل بر 72راهبرد است كه سازمان ایمیدرو مسوولیت اجرای 33 راهبرد را در اختیار دارد. این سازمان برای اجرایی كردن این مهم 145 هدف تعریف كرده است. سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران تا پایان دی ماه توانسته 58درصد از اهداف را محقق كند.

راه اندازی طرح ها:
از ابتدای سال تاكنون برنامه راه اندازی 3.5 میلیارد دلار پروژه معدنی و صنایع معدنی اجرایی شده و تا نیمه زمستان امسال نزدیك به 1.2 میلیارد دلار طرح افتتاح شده است. تعداد قابل توجهی از دیگر پروژه ها به مرحله راه اندازی، تولید آزمایشی یا تست مراحل مختلف رسیده اند. آلومینیوم جنوب (سالكو) اكنون بزرگ ترین و (با تكنولوژی 430 كیلوآمپر) مدرنترین كارخانه آلومینیوم ایران است كه از ابتدای زمستان جاری به تولید آزمایشی دست یافته است، از سرمایه گذاری 1.2 میلیارد دلاری برخوردار است. همچنین طرح های گندله سازی توسعه ملی (واقع در سنگان) با سرمایه گذاری 190 میلیون داری به همراه 4 میلیون دلار پروژه زیربنایی در مجموع (سه طرح) با رقم نزدیك به 1.4 میلیارد دلار آماده افتتاح شده اند. علاوه بر این تا پایان سال جاری نیز بیش از یك میلیارد دلار طرح در مدار تولید قرار می گیرد كه شامل حوزه های كنسانتره سنگ آهن، چهار طرح صنعت مس، خردایش سنگ آهن گل گهر، فاز نخست بندر پارسیان، و تعدادی طرح زیربنایی است. كل سرمایه گذاری هایی كه تا پایان سال به ثمر می نشیند بیش از 7600 شغل مستقیم و نزدیك به 29هزار شغل به طور غیرمستقیم ایجاد می كند.

عملكرد تولید صادرات واحدهای بزرگ
عملكرد تولید شركت های بزرگ بخش معدن و صنایع معدنی در مدت 10 ماه سال 98 نشان دهنده رشد در اكثر بخش ها است به طوری تولید كنسانتره سنگ آهن با افزایش 3درصدی، آهن اسفنجی افزایش 8درصدی، شمش فولاد رشد 5 و محصول فولاد رشد 8درصدی، كاتد مس افزایش 3درصدی و تولید پودر آلومینا تقریبا به اندازه تولید سال گذشته بوده است. از سوی دیگر آمار عملكرد صادرات واحدهای بزرگ معدن و صنایع معدنی نیز كشورمان نشان می دهد در مدت 10 ماه سال 98 صدور انواع محصول این شركت ها رشد 25درصدی را به ثبت رسانده است.

اكتشاف 650 هزار كیلومتر مربع
از ابتدای تاسیس ایمیدرو تا نیمه نخست سال 97 برنامه اكتشاف این سازمان در مساحت 250 هزار كیلومتر مربع اجرایی شد. اما از نیمه دوم سال گذشته برنامه توسعه اكتشافات با جهش 400 هزار كیلومتر مربعی همراه شد به گونه ای كه با هدف افزایش ذخایر مواد استراتژیك معدنی در 650 هزار كیلومتر مربع به اجرا در آمد. ایمیدرو اكنون 80درصد مساحت اكتشافی كشور را در اختیار دارد. این برنامه در واقع گامی در جهت ایجاد توازن در زنجیره صنایع معدنی محسوب می شود كه خوراك آتی صنایع را تامین كند. تاكنون در ایران مركزی ذخایر قابل توجهی كشف شده است. با توجه به اینكه بخش خصوصی با حمایت ایمیدرو موفق به اجرای قسمتی از فعالیت های اكتشافی مذكور شده است، همكاری بخش خصوصی در تكمیل فعالیت های اكتشافی نیز از سیاست های جدید ایمیدرو است.

فعال سازی معادن كوچك:
طرح احیای معادن كوچك و متوسط كه با هدف توسعه اشتغال و همچنین تامین بخشی از خوراك شركت های بزرگ از سوی شركت تهیه و تولید مواد معدنی ایران (از شركت های تابعه ایمیدرو) به اجرا درآمده تا نیمه دی ماه جاری بیش از 130 معدن را احیا كرده است. این طرح با مشاركت تشكل ها از جمله خانه معدن ایران اجرایی شده است. در همین حال تفاهمنامه ای در راستای كمك به فعال سازی معادن كوچك با تولیدكنندگان كنسانتره و گندله امضا شده است كه به نقش آفرینی این معادن كمك خواهد كرد.

افزایش سرمایه صندوق بیمه معدن؛ پشتوانه بخش خصوصی
صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی طی 14 سال از فعالیت خود 1742 فقره بیمه نامه سرمایه گذاری و اعتباری به مبلغ 1028 میلیارد تومان صادر كرده كه 592 میلیارد تومان آن مربوط به دو سال گذشته است. یكی از پشتوانه های این صندوق افزایش سرمایه است كه در سال جاری از 140 میلیارد به 350 میلیارد تومان رسیده است. طبق برنامه های ایمیدرو، این نهاد پشتیبان معادن بخش خصوصی، سال 99 برنامه افزایش سرمایه تا 500 میلیارد تومان را پیش رو دارد. صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی، همچنین حمایت از طرح فعال سازی معادن كوچك را نیز جزو فعالیت های خود دارد.

چشم انداز توسعه مناطق ویژه صنایع انرژی بر
طی سال های اخیر ایمیدرو علاوه بر منطقه ویژه صنایع انرژی بر خلیج فارس، توسعه مناطق ویژه لامِرد (جنوب استان فارس) و پارسیان (غرب استان هرمزگان) و همچنین كاشان را پیش رو داشته است. منطقه لامرد اكنون میزبان بزرگ ترین و مدرنترین طرح تولید آلومینیوم ایران (سالكو) است و منطقه پارسیان نیز در حال جذب سرمایه گذاران حوزه صنایع معدنی و پتروشیمی است. وزارت نفت منطقه پارسیان را به عنوان هاب سوم اجرای طرح های پتروشیمی قرار داده است. در حال حاضر ساخت فاز نخست اسكله اختصاصی منطقه پارسیان در مراحل پایانی است و تا اسفند ماه به بهره برداری خواهد رسید. منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس نیز 18 طرح توسعه ای در حال اجرا و برنامه واگذاری زمین به 11 متقاضی سرمایه گذاری در دستور كار دارد. این منطقه در عین حال برنامه دستیابی به ظرفیت تولید 10 میلیون تن فولاد را در برنامه دارد. در همین حال به دلیل اینكه اسكله منطقه ویژه خلیج فارس یكی از مزیت های این منطقه به شمار می آید، توسعه آن از محورهایی است كه توسط ایمیدرو پیگیری می شود و در این راستا فراخوان جذب سرمایه گذار در دست اقدام است.

جشنواره اینوماین2
ایمیدرو جشنواره ایده های ارزش آفرین با نام اینوماین2 (INNOMINE) را با همكاری معاونت فناوری ریاست جمهوری (و صندوق نوآوری و شكوفایی) و دانشگاه تهران در بهمن ماه برگزار كرد. در این جشنواره تعداد شركت های ثبت نام كننده و ایده های ارسال شده، با جهش نسبت به سال قبل به 380 مورد رسید. 15 ایده برتر این حوزه نیز در پایان این رویداد معرفی شدند. ایمیدرو، "هم آفرینی ارزش"، را در همكاری با مراكز علمی و تحقیقاتی پیگیری می كند.

راه اندازی پایلوت عناصر نادرخاكی
پایلوت تولید عناصر نادر خاكی در دهه نخست بهمن ماه 98 با حضور "معاون علمی رییس جمهوری" و "وزیر صنعت معدن و تجارت" افتتاح شد. این پایلوت با استفاده از دانش متخصصان داخلی راه اندازی شده كه انعطاف پذیری بالایی در استحصال عناصر استراتژیك با عیارهای بسیار پایین یا بسیار بالا را دارد و با توجه به اینكه از روش های مختلف فراوری از جمله روش های فیزیكی و هیدرومتالورژی در آن استفاده شده، امكان حذف همه ناخالصی ها را دارد.
مطالعات نشان می دهد عناصر نادر خاكی كشور، با غنی شدگی ضعیف، اغلب همراه سایر عناصر از جمله آهن، تیتان، فسفات و مواد پرتوزا هستند كه راه اندازی این پایلوت، به كامل شدن زنجیره دانش استحصال مواد معدنی و استراتژیك كمك شایانی می كند.

تفاهمنامه با دانشگاه ها و مراكز علمی
ایمیدرو در راستای برطرف سازی نیاز معدن و صنایع معدنی، از سال گذشته اقدام به "نیازمحور كردن" پروژه های پژوهشی كرده و از آن ها حمایت می كند تا به رفع نیازهای موجود در این بخش بپردازند.
این سازمان طبق تفاهمنامه های امضا شده، با 11 دانشگاه و مراكز علمی در حال همكاری است و 20 پروژه نیازمحور (عمدتا در حوزه محیط زیست) در حال اجرا دارد. سازمان ایمیدرو همچنین از 194 پایان نامه بخش معدن و صنایع معدنی حمایت كرده است. در همین حال بودجه حوزه پژوهش رشد 50درصدی و بودجه بخش آموزش رشد 100درصدی در مقایسه با سال 97 داشته است.

حمایت از صنعت گوهر سنگ ها و سنگ های تزئینی
ایمیدرو در كنار حمایت از صنایع بزرگ، برنامه بازبینی و تدوین طرح جامع گوهر سنگ ها (سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی) و همچنین سنگ های تزئینی را با حضور تشكل های تخصصی در دست اجرا دارد. هم اكنون كمیته های مختلفی در این بخش مشغول به كار هستند. این برنامه با هدف رفع موانع این صنایع به اجرا در می آید. مقرر شده به زودی بازار گوهر سنگ ها در اصفهان با همكاری مقامات استانی و بخش خصوصی ایجاد شود. از سوی دیگر عارضه یابی بخش سنگ های تزئینی نیز آغاز شده تا شرایط رشد و به روز آوری صنعت سنگ تزئینی مهیا شود.
ایمیدرو به عنوان متولی توسعه بخش معدن و صنایع معدنی در كنار فعالان این حوزه قرار دارد. این سازمان نقش سیاستگذاری و تسهیل شرایط فعالیت در معدن و صنایع معدنی را برعهده دارد و زمینه لازم را برای بخش خصوصی به منظور تقویت و توسعه صنعت سنگ های قیمتی و نیمه قیمتی فراهم می كند. در این میان صندوق بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی ( از زیرمجموعه های ایمیدرو)، از این حوزه ارزش آفرین و اشتغال زا حمایت می كند.

تامین زیرساخت:
تامین و توسعه زیرساخت سبب تسهیل در انتقال و جا به جایی مواد خام و تولید شده می شود. ایمیدرو با همكاری شركت های بخش خصوصی، توسعه زیرساخت ها را در اولویت برنامه ها و اقدامات خود قرار داده كه برجسته ترین آن ها شامل حمل جاده ای، ریلی، انتقال آب از دریا است. این سازمان تاكنون 660 كیلومتر مسیر جاده ای برای معادن و 373 خط انتقال برق ایجاد كرده است. علاوه بر این احداث نیروگاه هرمز در منطقه ویژه خلیج فارس در راستای توسعه زیرساخت ها انجام شده است. همچنین خط دوم جاده سنگان تربت حیدریه با مشاركت بخش خصوصی اجرایی شده است. ارزش كل سرمایه گذاری این طرح به 800 میلیارد تومان می رسد.

طرح خط انتقال آب از دریای عمان
ایمیدرو با استفاده از تجربه اجرای پروژه انتقال آب از خلیج فارس به مناطق مركزی، پروژه جدید و بزرگ انتقال آب از دریای عمان به سه استان شرقی (سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی) را با استفاده از سرمایه گذاری بخش خصوصی اجرایی می كند.
در این طرح 1500 كیلومتری قرار است پس از شیرین سازی آب دریای عمان، از مسیر خط لوله وارد سه استان سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و خراسان رضوی شود كه در نهایت آینده تامین آب در مجتمع معدنی سنگان برای سرمایه گذاران، روشن و اطمینان بخش خواهد شد.

منطقه ویژه خلیج فارس و طرح 10 میلیون تنی فولاد
چشم انداز منطقه ویژه صنایع معدنی و فلزی خلیج فارس (از زیرمجموعه های سازمان ایمیدرو)، دستیابی به ظرفیت تولید 10 میلیون تن فولاد است. این برنامه طبق راهبری های ایمیدرو و با سرمایه گذاران فعلی این منطقه در دست اجرا است و كنسرسیوم آن تشكیل شده است.

ایجاد ظرفیت تولید 10 میلیون تن فولاد در سواحل مكران
ایمیدرو در راستای سیاست های كلان در افزایش ظرفیت تولید فولاد و به سبب دسترسی سواحل جنوبی به آب و تاسیسات بندری، طرح ایجاد 10 میلیون تن ظرفیت تولید فولاد در سواحل مكران واقع در چابهار (استان سیستان و بلوچستان) را به اجرا گذاشته است. این برنامه با مشاركت بخش خصوصی انجام خواهد شد.