توسعه صنایع معدنی در جنوب كشور بخشی از برنامه ایجاد مجتمع های عظیم صنایع انرژی بر در دهه 80 در جنوب ایران بود كه به دلایل مختلف بخش بزرگی از آن هرگز به اجرا نرسید. خوشبختانه در این بین صنایع انرژی بر لامرد شاهد به بهره برداری رسیدن یكی از این طرح ها بود. طرحی كه بعدها آلومینیوم جنوب یا سالكو نام گرفت.به بهانه بهره برداری از بزرگ ترین واحد تولیدی آلومینیوم كشور با شهریار طاهرپور مدیرعامل این واحد صنعتی كه پیش تر سكان داری سایر واحدهای آلومینیومی كشور را نیز عهده دار بوده به گفت وگو نشستیم.

به گزارش ماین نیوز:

ایده ساخت پروژه آلومینیوم جنوب از چه سالی شكل گرفت و هدف از ایجاد آن چه بود؟

ایده ایجاد این پروژه توسط دكتر اكبر تركان در اواخر سال 1382 زمانی كه ایشان معاون وزارت نفت بود شكل گرفت و هدف از ایجاد واحدهای آلومینیومی در كشور این بود كه با توجه به مزیت انرژی ارزان و همچنین نیروی انسانی متخصص؛ با تولید آلومینیوم می توانیم وابستگی به نفت را كمتر كرده و با ایجاد ارزش افزوده، محصولی با درآمدزایی بیشتر در بازارهای جهانی عرضه كنیم و از این رو این شركت در همان سال ثبت شده و اقدامات اولیه آن انجام شد.

برای راه اندازی آلومینیوم جنوب مناقصه ای برگزار شد و چند شركت از كشورهای چین، ایتالیا و آلمان در این مناقصه شركت كردند اما در نهایت شركت چینی با قیمتی مناسب تر برنده این مناقصه شده و قرار شد 85 درصد این پروژه با فاینانس چین و 15 درصد نیز از طریق بانك های اروپایی تامین مالی شود.

تحریم ها تا چه اندازه در روند ایجاد سالكو تاثیرگذار بود؟

درحال بازگشایی اعتبارات اسنادی بودیم كه به تحریم ها برخوردیم و روند كار كند شد و شركت چینی كه برنده مناقصه شده بود دیگر تمایلی به ادامه كار با ما نداشت؛ از این رو رقیب دیگر او كه در مناقصه شركت كرده بود و آن هم شركتی چینی بود به این پروژه پیوست. با تحریم تغییر عمده ای كه شكل گرفت این بود كه 15 درصدی كه مقرر شده بود بانك های اروپایی تامین كنند توسط سهامداران تامین شد.

در سال 1394 كه برجام به امضا رسید، فعالیت های این واحد از آذر 1394 به شكل رسمی دنبال شد. میزان سرمایه گذاری در این پروژه بیش از یك میلیارد دلار بود كه 85 درصد آن با فاینانس چینی انجام شده و به رغم اینكه با برگشت مجدد تحریم ها موفق به پرداخت وجوه پیمانكار چینی خود نشدیم اما تمامی تعهدات خود را انجام داده و پروژه را متوقف نكردند و باید راهی برای رفع این مشكل و پرداخت وجه پیمانكار چینی بیابیم.سالكو پروژه ای بزرگ و در حد ملی است و با تولید آلومینیوم در این واحد به یكی از قطب های تولید آلومینیوم در منطقه تبدیل می شویم. این پروژه به صورت EPCF منعقد شده و تعهدات پیمانكار از تامین مالی تا اجرا را در برداشت از همین رو تحریم ها باعث شد روند كار با تاخیر انجام شود اما به رغم تمامی مشكلات ناشی از تحریم ها این پروژه به بهره برداری رسید.

تجربیات پیشین شما در آلومینیوم ایران و المهدی در پیشبرد پروژه آلومینیوم جنوب موثر بود؟

بله، از آنجا كه تجربه حضور در المهدی و آلومینیوم ایران را داشتم سعی شد نواقص طراحی آنها در سالكو مرتفع شود و همین طور هم شد و در آلومینیوم جنوب (سالكو) آن مشكلات را تجربه نخواهیم كرد.

برای تامین برق این واحد صنعتی با مشكل مواجه نیستید، شبهاتی در مورد تامین برق سالكو به صورت مداوم وجود دارد، لطفا توضیح دهید؟

برای تامین برق سالكو نیروگاهی درنظر گرفته شده و كار ساخت آن توسط یكی از سهامداران این شركت در دست پیگیری است كه به دلیل تحریم متوقف شد و از برق شبكه استفاده می كنیم. برای راه اندازی فاز نخست نیاز به 520 مگاوات برق داریم كه برای تامین آن از خطوط انتقال هزار مگاواتی عسلویه به لامرد اقدامات لازم انجام شده و از این خط 200 مگاوات برق مورد نیاز سالكو تامین شده و 320 مگاوات نیز از طریق برق عسلویه به فسا قرار است تامین شود كه امیدواریم تا تیرماه این اتفاق بیفتد.

درحال حاضر از 258 دیگ یا سلول؛ 86 دیگ تا پایان سال وارد مدار تولید می شود كه برای این میزان هیچ مشكلی در تامین برق نیست و اگر تا پایان تیر ماه 320 مگاوات برق به ما برسد بقیه دیگ ها نیز وارد مدار تولید می شوند.

آلومینیوم جنوب از چند بخش تشكیل شده است؟

این واحد صنعتی از 4 بخش تشكیل شده؛ یكی ركتی فایر و بخش دیگر واحد احیا است كه در این بخش با فعل و انفعالاتی كه صورت می گیرد آلومینا تبدیل به آلومینیوم می شود.بخش دیگر آند سازی است كه برای تولید آند نیاز به كك نفتی داریم كه متاسفانه در داخل تولید نمی شود. البته بخش آند سازی شركت هنوز فعال نشده گرچه 90 درصد پیشرفت فیزیكی داشته ایم. درحال حاضر آند مورد نیاز تا راه اندازی كارخانه آند سازی تامین شده است. بخش دیگر و چهارم واحدی است كه در آن مواد مذاب در انواع شمش، بیلت و اسلب تولید می شود.

نكته ای كه در این واحد صنعتی وجود دارد و آن را به یكی از منحصربه فردترین واحدهای تولیدی آلومینیوم مبدل كرده بهره گیری از بهترین سیستم های تصفیه گازها و بخارهای صنعتی است كه باعث شده تولید آلومینیوم در این واحد صنعتی نسبت به استانداردهای روز دنیا نیز بالاتر باشد. بهره گیری از بهترین تكنولوژی ساخت در سالكو همچنین باعث شده برای تولید هر كیلو آلومینیوم در سالكو كمتر از 13 كیلووات برق مصرف كنیم درحالی كه استاندارد تولید بین 13 تا 15 كیلو وات است.

چشم انداز تولید آلومینیوم را چگونه ارزیابی می كنید؟

آلومینیوم فلزی سبك است كه در صنایع مختلف كاربرد دارد، از هواپیماسازی تا خودرو و مصرف آن نیز در دنیا رو به فزونی است و پس از فولاد بیشترین مصرف در دنیا را دارد و حدود 63 میلیون تن در سال در دنیا آلومینیوم مصرف می شود كه همواره میزان تقاضا برای آن بیشتر از میزان تولید بوده، بنابراین چشم انداز بازار این فلز مثبت ارزیابی می شود.

درحال حاضر نیز بازارهای جذابی مانند تركیه در منطقه قرار دارد كه می تواند مشتری خوبی برای محصولاتمان باشد.سالكو در فاز نخست 300 هزار تن و در ادامه با راه اندازی فاز دوم به ظرفیت سالانه یك میلیون تن می رسد كه با توجه به اینكه مصرف داخل به طور متوسط سالانه 300 هزار تن است باید فكری جدی برای حفظ بازارهای صادراتی داشته باشیم و سیاست گذاری ها در این بخش متمركز بر صادرات و البته حمایت كننده باشد.

برخی شایعات پیرامون افتتاح این واحد صنعتی و تداوم تولید وجود دارد. واحد های آلومینیوم به یكباره وارد مدار تولید نمی شوند؛ در وهله نخست به صورت مرحله ای و با حجم اندك برای شناخت رفتار دیگ انجام می شود و سالكو نیز از این قاعده مستثنی نیست.در فاز نخست این واحد 258 دیگ دارد كه برای راه اندازی در وهله نخست 86 دیگ در نظر گرفته شده كه این میزان نیز در چند مرحله انجام خواهد شد و تمهیدات لازم برای تداوم تولید 86 سلول از جمله تامین آند، آلومینا و برق با ظرفیت 100 هزار تن اندیشیده شده است.

اسكله این واحد صنعتی چه زمانی آماده می شود؟

اسكله پارسیان كه متولی ایجاد آن ایمیدرو یكی از سهامداران آلومینیوم جنوب بوده و برای ایجاد اسكله، قراردادی با شركت پیمانكار منعقد كرده كه آن هم به دلیل برخی مشكلات مالی با تاخیر مواجه شد اما درحال اجراست و ما در كنار این اسكله درحال ساخت سیلوها برای ذخیره سازی مواد اولیه هستیم و امیدواریم تا یك ماه آینده اسكله اختصاصی خود را تحویل بگیریم تا بتوانیم مابقی تجهیزات را نصب كنیم و با نصب این تجهیزات مواد اولیه و محصولات تولیدی سالكو از طریق نوار نقاله به اسكله منتقل می شود و به این ترتیب هزینه حمل نخواهیم نداشت.
شاید مطرح كردن آن زود باشد اما ایده ای برای طرح توسعه نیز دارید؟

برای تامین ماده اولیه یا آلومینا از سال های گذشته سازمان ایمیدرو به فكر ایجاد واحدی در منطقه ویژه پارسیان بوده است بنابراین قراردادی برای احداث یك واحد یك میلیون تنی در این منطقه منعقد شده است كه شركت سالكو نیز درگیر آن است. پترولیوم كك از دیگر مواد اولیه مورد نیاز است كه برای تامین داخلی آن نیاز به مجوز وزارت نفت و خرید دانش فنی داریم. در صورت صدور مجوز وزارت نفت سایر مشكلات قابل حل است.

احداث نیروگاه اختصاصی از دیگر برنامه های سالكو است كه در صورت واگذاری توسط شركت سرمایه گذاری غدیر(سهامدار اصلی سالكو) آن را دنبال می كنیم.برای توسعه صنایع پایین دستی نیز مذاكراتی با چند شركت انجام شده تا آنها اقدام به احداث واحد صنعتی در جوار كارخانه آلومینیوم كنند. حدود نیمی از تولید مذاب این شركت به صنایع پایین دستی آلومینیوم در جوار كارخانه اختصاص می یابد. همین جا لازم می دانم از زحمات دكتر تركان، بنیان گذار شركت و مستقیمی، مدیر عامل پیشین و نایب رئیس فعلی هیات مدیره به خاطر كار بزرگی كه انجام دادند تشكر كنم.