مشاور رییس جمهور و دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی گفت: در حال حاضر 510 هزار نفر اشتغال در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی كشور داریم كه در مناطق ویژه اقتصادی بیش از 95 درصد و در مناطق آزاد بیش از 40 درصد در حوزه تولید و صنعت مشغول به فعالیت هستند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دولت به نقل از مناطق آزاد مرتضی بانك در اولین روز از هفته دولت با حضور در برنامه زنده تلویزیونی «سلام صبح بخیر» با بیان اینكه 95 درصد از اشتغال در مناطق ویژه اقتصادی در بخش تولید است افزود: از حدود 210 هزار نفری كه در مناطق ویژه فعالیت می كنند همه در بخش تولید هستند و در حوزه خدمات، فعالیتی نداریم.
او اضافه كرد: همه سرمایه گذاری در مناطق ویژه اقتصادی از جمله در لامرد، شیراز، سفلچگان، كرمان و سیرجان در بخش تولید است كه همه از سوی بخش خصوصی سرمایه گذاری می شود و دولت یك ریال به این مناطق پول تزریق نكرده است.
مشاور رییس جمهور به میزان اشتغال در مناطق آزاد نیز اشاره كرد و افزود: بیش از 40 درصد از این اشتغال در تولید، بیش از 30 درصد در بخش خدمات و حدود 20 درصد در صنف و كار های فروشگاهی است.
مرتضی بانك گفت: از 310 هزار اشتغالی كه در مناطق آزاد وجود دارد حدود 140 هزار نفر در صنعت فعالیت می كنند.
او اظهار داشت: خدمات از جمله خدمات مالی، پولی، گردشگری و هتلینگ یكی از بخش های مهم اقتصادی و جزو سرمایه گذاری محسوب می شود.

دبیرشورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ادامه داد: جزئی از اقدامات ما در بخش خدمات فروشگاهی است و آن هم به این دلیل است كه اقتصاد فروشگاهی، یكی از اقتصاد های وابسته به گردشگری است و اگر گردشگر به جایی سفر كند، اما فروشگاهی نباشد، گردشگری محدود خواهد شد.
مرتضی بانك افزود: در یك تقسیم بندی متناسب با نرم بین الملل، فعالیت مناطق آزاد در حوزه های مختلف انجام می شود.
او اضافه كرد: بعنوان مثال یك گلخانه در ارس 130 هكتار است كه 35 هزار تن تولید دارد و حدود 2 هزار و 300 اشتغال ایجاد كرده است، به یك واحد پوشاكی نیز در منطقه آزاد انزلی وجود دارد كه 1300 نفر در یك واحد كارخانه ای فعالیت می كنند.
مشاور رییس جمهور به اشتغال در بخش لجستیك اشاره كرد و افزود: در منطقه آزاد ماكو فعالیت لجستیكی و خدماتی و انبارها ایجاد شده است و فرصت خوبی را برای اشتغالزایی در این منطقه فراهم كرده است.
مرتضی بانك به مقایسه منطقه آزاد قشم با وضعیت جاسك پرداخت و گفت: جاسك یك بندر مهم ما بوده، اما وضعیت منطقه آزاد قشم امروز چگونه است و منطقه جاسك چگونه. بندری كه در مرز های آبی ما قرار دارد از جمله جاسك، قشم و چابهار است و چابهار یكی از مناطق مهم ما به شمار می رود كه زیرساخت های آن برای فعالیت های اقتصادی آماده شده است.
دبیر شورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در خصوص استفاده از افراد فرهنگی در مناطق آزاد كشور نیز اشاره كرد و گفت: یكی از افتخارات ما این است كه توانستیم بخش جامعه فرهنگی را با مناطق آزاد مرتبط كنیم. یكی از اهداف بزرگ مناطق آزاد، پیوند آن ها با جوامع محلی است كه این جوامع هم در توسعه اقتصادی هم در فرآیند های فرهنگی تاثیرگذارند. از جمله چابهار كه صنایع سوزن دوزی این منطقه در لباس حرف اول را می زد كه ما آن را احیا كردیم.
مرتضی بانك حضور آقای علا بعنوان یك شاعر در مناطق آزاد اشاره كرد و افزود: این فرد از شاعران برجسته كشور است شعری كه در خصوص جسارت و خیانتی كه انجام شد سروده، در جامعه اسلامی ما تاثیرگذار است.
او اضافه كرد: با استفاده از بخشی از جامعه فرهنگی در مناطق آزاد از جمله خانم شناگری كه ركورد گینس را شكسته است، این ها ارتباط زیادی ایجاد می كند كه بتوان توسعه فرهنگی را در كنار توسعه اقتصادی با ارتباط با جوامع محلی افزایش دهیم كه تضاد و تناقض و تبعیض در جامعه ایجاد نشود و باعث رشد بهتر مناطق شود.
این مقام مسئول با بیان اینكه در حال حاضر 8 منطقه آزاد در كشور داریم در خصوص منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) نیز گفت: بسیاری از كشور ها بخشی از مناطق آزاد خود را در داخل فرودگاه قرار می دهند از جمله كشور امارات و تركیه. منطقه آزاد فرودگاهی هم بر اساس قانون برنامه پنجم توسعه تاسیس شده است و هیات امنای آن متفاوت و از وزارت مسكن و شهرسازی هستند كه در حال حاضر ارتباطات بسیار نزدیكی میان مناطق آزاد و منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی(ره) وجود دارد.
مرتضی بانك با بیان این كه ایجاد مناطق آزاد به 31 سال پیش بر می گردد گفت: یكی از روش های اقتصادی كه برای توسعه از آن استفاده می شود در كنار برنامه های پولی، مالی و برنامه های بلند مدت توسعه ای، ایجاد مناطق آزاد است. از بعد از جنگ جهانی عملیاتی شدن مناطق آزاد در كل دنیا شروع شد و امروز بیش از 3 هزار و 700 منطقه آزاد و یا منطقه محصور گمركی در دنیا وجود دارد و این یك مدل اقتصادی برای ایجاد الگوسازی برای بخش هایی از توسعه اقتصادی است كه در مناطق آزاد تامین می شود و بعد از آن به سرزمین اصلی انتقال پیدا كند.
او گفت: قبل از انقلاب مقدماتی برای ایجاد منطقه آزاد در كیش فراهم شده بود، اما بعد از انقلاب و بعد از جنگ این موضوع بعنوان یكی از برنامه های توسعه ای مورد توجه قرار گرفت.
مشاور رییس جمهور ادامه داد: همه توسعه در مناطق آزاد انجام نمی شود و بعنوان یك الگو در كنار فعالیت های دیگر اقتصادی و توسعه ای به كار گرفته می شود كه از شیوه های نو و جدیدی برای اجرای برنامه های بعدی در سرزمین اصلی از آن استفاده می شود.
مرتضی بانك اظهار داشت: برای فعالیت های اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مقررات عمومی در كشور داریم، اما مناطق آزاد با مقررات خاصی اداره می شود كه بعضی از این مقررات فقط اقتصادی، بعضی اجتماعی و فرهنگی است.
او افزود: سیستم مالی گمرك و مقررات رفت و آمد و همچنین اداره منطقه بر اساس یك قانون خاصی اداره می شود.
دبیرشورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی گفت: با توجه به وجود قانون خاص در مناطق آزاد تسهیلات بیشتری برای فعالیت و امكانات مدیریتی قوی تری در این مناطق وجود دارد؛ از جمله صدور مجوز كه در اختیار خود منطقه آزاد است، در صورتی كه گرفتن مجوز در سرزمین اصلی نیازمند مراحل مختلف است.
مرتضی بانك اضافه كرد: سرعت بیشتر در ارائه خدمات، ارائه تسهیلات بیشتر، آماده تر بودن امكانات از جمله ویژگی های مناطق آزاد هستند و در كل دنیا زیرساخت مناطق آزاد فراهم شده و بعد تشكیل می شوند.
او با بیان اینكه كشور ما دارای شرایط خاصی است ادامه داد: بعد از انقلاب و جنگ تحمیلی، كشور ما شرایط خاصی داشت و با وجود امكانات محدود و از طرفی محدودیت در فروش نفت، قصد فعالیت های توسعه ای و اقتصادی داشتیم.
مشاور رییس جمهور با بیان اینكه از سوی دیگر منابع نیز به اندازه كافی نداشتیم گفت: این مسائل ما را مجبور می كرد كه زیرساخت ها را از درآمد های خود منطقه ایجاد كنیم كه این خود یك مدل اقتصادی است.
مرتضی بانك افزود: یك كشور ممكن است منابع فراوان ذخیره ای داشته باشد تا بتواند زیرساخت های مناطق آزاد را ایجاد كند، اما بعضی از كشور ها از جمله ما از ایجاد منطقه برای توسعه اقتصادی درآمد كسب می كنند كه برای كشور ما بسیار موفق بوده است.
او گفت: وقتی زیرساخت ها آماده باشد، سرعت فعالیت اقتصادی بیشتر می شود، اما وقتی زیرساخت ها آماده نباشد این سرعت كاهش می یابد.
دبیرشورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در خصوص اینكه چرا فعالیت مناطق آزاد آنطور كه باید كامل شود نشده است؟ افزود: یكی از علت های آن این است كه زیرساخت ها را باید از محل درآمد های خود مناطق ایجاد كنیم.
آقای بانك درباره استفاده از سرمایه گذاران داخلی و یا ایرانیان مقیم خارج در مناطق آزاد و از جمله در عسلویه گفت: منطقه عسلویه، منطقه ویژه اقتصادی است و یكی از مهمترین و بزرگترین بخش های اقتصادی كشور تلقی می شود.
او افزود: سرمایه گذاری كه در منطقه ویژه عسلویه شده، عمدتا از سوی بخش های دولتی است، اما اكنون مشاركت بخش های خصوصی نیز در حوزه های پتروشیمی به شدت در حال افزایش است.
مشاور رییس جمهور با بیان اینكه سازمان مسئول منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، وزارت نفت است گفت: مناطق ویژه اقتصادی از سوی یك دستگاه مسئول كه یا دولتی و یا خصوصی است اداره می شوند و مناطق آزاد زیر نظر شورای عالی هستند.
او با بیان اینكه یكی از بزرگترین بخش های توسعه كشور در پتروشیمی در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس است افزود: بزرگترین صادر كننده تولیدات پتروشیمی و فرآورده های نفتی كشور، در این منطقه تدارك می شود كه بخشی از سرمایه گذاری آن دولتی و بخشی خصوصی است.
مشاور رییس جمهور، منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس را یكی از بزرگ ترین دستاورد های ما بعد از انقلاب دانست و گفت: قرارداد ما و ژاپن درباره توسعه پتروشیمی، قبل از انقلاب آماده شده بود كه بعد از انقلاب ژاپنی ها به دلایل مختلف از این قرارداد خارج شدند و خسارتی پرداخت كردند و با ابتكار دولت وقت، آن خسارت در اجرای منطقه عسلویه و توسعه پتروشیمی هزینه شد.
مرتضی بانك افزود: امروز 20 میلیارد دلار از صادرات پتروشیمی ما از منطقه عسلویه است.
او درباره اینكه جانمایی و انتخاب مناطق آزاد بر چه اساسی است؟ گفت: محیط پیرامونی كشور ما، قبل از انقلاب توسعه نیافته و با استراتژی خاصی برنامه ریزی های اقتصادی در داخل و در مراكز پر جمعیت كشور متمركز بود.
دبیرشورایعالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی افزود: مهمترین دلیل آن تقسیمات قدرت ها در جهان و جنگ سرد بود و با توجه به اینكه ما همسایه بزرگی در شمال داشتیم و سیاست های كلان آن دولت در جهت غرب بود، حوزه های پیرامونی ما مورد توجه قرار نگرفت.
مرتضی بانك گفت: 15 همسایه داریم كه این همسایگان خود یك اصل رقابتی برای فعالیت ایجاد می كنند.
او افزود: پیرامون ما از اقوام مختلفی تشكیل شده كه قبل از انقلاب توسعه پیدا نكرده و اگر همین شیوه ادامه پیدا می كرد طبیعتا تقاضا ها و خواسته های متفاوتی در این مناطق بوجود می آمد و ما پاسخگو نبودیم.
این مقام مسئول اضافه كرد: یك طراحی هوشمندانه از ابتدا صورت گرفت و مناطق آزاد در پیرامون كشور ایجاد شد كه چابهار، قشم، كیش از این مناطق بودند كه بعد از آن مناطق آزاد ارس، ماكو، اروند و انزلی به مناطق آزاد اضافه شدند.
مرتضی بانك گفت: منطقه آزاد شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) نیز در فرودگاه و در مناطق داخلی كشور به ویژه در حوزه مالی و پولی ایجاد شد.
او با بیان اینكه امروز مناطق آزاد از یك فعالیت نسبتا قابل قبولی برخوردار است افزود: با توجه به شرایط كشور و بین المللی، تحریم ها و محرومیت هایی كه از جانب قدرت های دیگر به ما تحمیل شده، به نظر من توفیقات مناطق آزاد خوب و متناسب با امكانات و شرایط بوده است.