فصل تجارت - کاهش خام فروشی و تبدیل نفت و گاز به فرآورده های پتروشیمی، یکی از مسائل اساسی اقتصاد کشور است که طی سالهای اخیر و با طرح مساله «اقتصاد مقاومتی» دولت در این راستا گام های موثری برداشت و نقش زیادی در کاهش خام فروشی ایفا کرد.

به گزارش فصل تجارت، یکی از مهمترین نمادهای جلوگیری از خام فروشی در کشور، صنعت پتروشیمی است. تبدیل نفت و گاز به فرآورده های پتروشیمی، هم ارزش افزوده بیشتری نصیب کشور می کند و هم موجب تقویت صنایع پایین دستی در کشور می گردد. در واقع تکمیل چرخه زنجیره ارزش در صنعت پتروشیمی، مهمترین راهکار برای ایجاد رونق اقتصادی، اشتغالزایی و افزایش درآمدهای کشور است.
درواقع صنایع پایین دستی، از نظر ایجاد ارزش افزوده، رونق تولید و بویژه اشتغالزایی، به مراتب پیشروتر از صنایع بالادستی هستند؛ دولت سیزدهم در مسیر تکمیل زنجیره محصولات و ایجاد ارزش افزوده با هدف کاهش خام فروشی گام برداشت که می توان به افزایش 10 میلیون تن تولید محصولات پتروشیمی کشور در سال 1402 نسبت به سال 1400 با سرمایه گذاری 3.5 میلیارد دلار اشاره کرد.
تاکید رئیس جمهور شهید روی لزوم تکمیل ارزش افزوده صنعت پتروشیمی و جلوگیری از خام فروشی موجب اجرا و تکمیل چندین طرح مهم این صنعت شد، تکمیل و بهره برداری از طرح الفین پتروشیمی گچساران با ظرفیت 1090 هزار تن اتیلن در سال تن در سال به عنوان ایرانی ترین الفین کشور با سرمایه گذاری 1400 میلیون دلار مورد توجه بود.
همچنین تکمیل و بهره برداری از پتروشیمی پارس گلایکول با ظرفیت تولید 550 هزار تن انواع گلایکول در سال، تکمیل و آماده افتتاح بودن 7 طرح کلان پتروشیمی شامل طرح های پتروشیمی آرتا انرژی اردبیل، آرین متانول، فاز اول پتروشیمی هنگام و پتروناد آسیا (واحدهای MEG و گلیسیرین)، بازسازی واحدهای زایلین ها (پتروشیمی بوعلی)، پتروشیمی دماوند (واحد چهارم هوا) و تصفیه خانه مرکزی (فاز اول) پتروشیمی بندر امام با مجموع افزایش ظرفیت تولید محصولات پتروشیمی به میزان 4/3 میلیون تن با مجموع سرمایه گذاری 1/1 میلیارد دلار موجب پیشبرد اهداف شد.
آغاز عملیات اجرایی طرح پتروشیمی گلستان، برنامه ریزی جهت احداث 13 پارک شیمیایی در شهرهای جنوبی و ساحلی کشور از سوی شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس و آغاز عملیات اجرایی احداث مجتمع پتروشیمی سیگلو در منطقه ویژه اقتصادی لامرد با هدف تکمیل زنجیره ارزش متانول نیز در این دولت استارت خورد.
همچنین اجرا و تکمیل پتروشیمی دی آریا پلیمر خمین با میزان سرمایه 120 میلیون دلار موجب افزایش تولید 175 هزار تن در سال شد، واحد دوم ASU2 شرکت دماوند انرژی عسلویه با سرمایه 110 میلیون دلار افزایش ظرفیت یوتیلیتی در عسلویه را رقم زد. طرح پتروشیمی نخل آسماری نیز با سرمایه 40 میلیون دلار تولید سالانه 31 هزار تن استالدئید، پنتا اریتریتول و ... را محقق کرد.
طبق برنامه دولت سیزدهم طرح پتروشیمی صدف عسلویه و طرح پتروشیمی آپادانا خلیج فارس تا پایان امسال آماده افتتاح است.


ایجاد ارزش افزوده، ارزآوری، اشتغال زایی، محرومیت زدایی و تکمیل زنجیره تأمین صنایع گوناگون کشور با توسعه صنعت پتروشیمی به ارمغان می آید. صنعت پتروشیمی نماد اقتصاد مقاومتی و درون زایی اقتصادی در عرصه صادرات غیرنفتی است. در این راستا و به دنبال سیاست افزایش همکاری ها با کشورهای همسایه و همسو در این دولت، مذاکرات فراوانی با کشورهای روسیه، ازبکستان، ارمنستان، هندوستان، پاکستان، آفریقا و کشورهای شرق دور صورت گرفت که به گسترش همکاری های خارجی صنعت پتروشیمی ایران در زمینه فروش کاتالیست و مواد شیمیایی، صدور خدمات فنی و مهندسی، تأمین تجهیزات و قطعات منجر شده است.
مهم ترین اقدام در دولت سیزدهم برنامه ریزی برای دستیابی به قله تکمیل زنجیره ارزش بود همسو با تحقق این هدف، فرصت های سرمایه گذاری در زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی با هدف افزایش ارزش افزوده و درآمدزایی، کاهش خام و نیمه خام فروشی، رفع نواقص موجود در زنجیره ارزش کشور برای کاهش واردات، خودکفایی در تأمین بازار داخلی و افزایش تاب آوری، کاهش ارزبری، اشتغال زایی و تنوع بخشی سبد محصولات و در نتیجه مقاصد صادراتی به سرمایه گذاران معرفی شد.
طرح های زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی در قالب 20 بسته در پنج زنجیره پروپیلن، متانول، اتیلن، آروماتیک و بوتیلن به مجموع ظرفیت اسمی سالانه 3.8 میلیون تن با سرمایه گذاری 4.2 میلیارد دلار و با قابلیت تولید سالانه 4.4 میلیارد دلار از انواع محصول پایین دستی ارائه شد. صنعت پتروشیمی هم اکنون با ظرفیت اسمی سالانه بیش از 92 میلیون تن، روزانه حدود یک میلیون بشکه معادل نفت خام از منابع هیدروکربوری را به مواد ارزشمند پتروشیمی تبدیل می کند، به طوری که این صنعت در سال 1401 حدود 27 میلیارد دلار برای کشور درآمدزایی داشته است.
انتهای پیام